خود کرده را تدبیر نیست

با فراز و فرودهای آن همراه گشته بودند، قصور غیر قابل بخششی است که نمی توان از کنار آن به راحتی گذشت. زیرا اگر تکثیر غیر مجاز سریال دلیل اصلی انصراف سرمایه گذاران باشد، این بلیه خانمانسوز از گذشته تا حال عامل تهدید کننده شبکه بوده است و امر پنهان و دور از چشمی برای دست اندرکاران شبکه نیست. البته از بد حادثه پخش تقریبا" همزمان سریال از شبکه های فارسی زبان ماهواره ای نیز مزید بر علت گشت و بسیاری از بینندگان مجموعه را دچار ریزش کرد. اما این سرقت آشکار هم می توانست با واکنشی مناسب - اگر چه پر هزینه - از سوی تهیه کننده اثر روبرو شود و خاطیان را بر سر جایشان بنشاند. تجربه ارزشمند سریال قهوه تلخ و اقدام پیشگیرانه سازندگان آن برای ثبت جهانی اثر می توانست الگوی قابل اعتنایی برای دست اندرکاران سریال قلب یخی باشد و دست آنان را برای برخورد با شبکه های خاطی باز نگه دارد.

یاللعجب! در برابر متجاوزان به حقوق مادی و معنوی در خارج از کشور می توان ایستاد و مانع از دست اندازی آنها به اثار هنری شد اما در داخل کشور علیرغم وجود قوانین متعدد، متخلفان آسوده خاطر نه یک قسمت از سریال بلکه چندین قسمت پیوسته آن را در یک لوح فشرده به بهای یک نوشابه خانواده به فروش می گذارند و ککشان هم نمی گزد.!

به عنوان یک فرد مطلع بد نیست به واقعیت تلخ دیگری در خصوص دلیل توقف سریال قلب یخی اشاره کنم تا آن را برای کسانی که سودای چنین کاری در سر دارند، به مثابه عبرتی بازگو کنم. معمولا" قبل از تولید فیلم یا سریال بر اساس فیلمنامه مصوب طی دو تا سه ماه پیش تولید کار انجام می شود. در این مرحله عوامل هنری و فنی همکار انتخاب شده و با آنها برای مدت مشخصی قرار داد منعقد می شود. از مکان های متعدد برای انتخاب لوکیش های متناسب با صحنه ها و فضای داستان بازدید به عمل می آید. روخوانی و تحلیل نقش ها از سوی بازیگران و با نظارت کارگردان همزمان انجام می شود. تهیه لباس و وسایل صحنه و سلسله اقدامات مکمل دیگری توسط عوامل مسئول یکی پس از دیگری صورت می گیرد تا امکان برنامه ریزی دقیق برای تولید فیلم یا سریال فراهم گردد. بدین ترتیب تهیه کننده اثر می تواند برآورد نسبتا" دقیقی از هزینه های کار داشته باشد و با لحاظ هزینه های پیش بینی نشده، درصدد جلب و جذب سرمایه برآید و متقابلا" از هرز و اتلاف سرمایه اجتناب ورزد. به عنوان مثال مجموعه سکانس ها و صحنه هایی که در یک مکان اتفاق می افتند، از دل فیلمنامه استخراج می شوند و با بسیج عوامل در مکان انتخابی کل صحنه های مورد نظر گرفته می شوند و پس از آن گروه بر طبق برنامه مدیر تولید یا برنامه ریز سراغ مکان دیگری که ممکن است در شهری دورتر یا نقطه جغرافیایی دیگری باشد می روند. حالا تصور کنید که فیلمنامه یک مجموعه در حال نگارش است و خود نویسنده یا کارگردان هم غیر از خط اصلی قصه، از چگونگی وقوع جزئیات قصه و توالی وقوع آنها بی خبر هستند. اما همزمان تعداد زیادی از عوامل صاحب نام به کار دعوت شده اند و مقرری ماهانه قابل توجهی هم بناست به آنها پرداخت شود. با ارائه دو تا سه قسمت اول سریال پروژه کلید می خورد و کارگردان ارتباطش با نویسنده اثر به کمترین میزان کاهش می یابد. عوامل با وسواس و دقت قابل انتظار در مکانی مشخص صحنه های مورد نظر را آماده می سازند. صحنه های مورد نظر در این مکان ضبط می شوند. در ادامه داستان گروه به جای دیگری روانه می شوند و هر آنچه را در محیط قبلی چیده اند و آراسته اند و نصب کرده اند، به اقتضای نیاز به مکان های دیگر منتقل می سازند. از نظر آنها امکان بازگشت به همین مکان زیاد است اما چون هنوز فیلمنامه بطور کامل نوشته نشده است، گروه چاره ای جز نقل مکان به محل جدید ندارد و ناگزیر است انرژی تازه ای را مصروف آماده سازی صحنه ای در جای دیگری کند. البته این قاعده در مورد مکان های تازه نیز صادق است و امکان مراجعت گروه به آن مکان هم زیاد است.! در این فاصله تیم بازیگری نیز در کاری دشوار ضمن حفظ تدوام ارتباط حسی و فکری با نقش و بی انکه اطلاعی از روند دقیق داستان و چگونگی نقش آفرینی خود در ادامه قصه داشته باشند، گاه روزها یا هفته ها منتظر می مانند تا شاید دوباره نوبت ایفای نقش شان فرا برسد.

... به نظرم برای اهل فن لازم نباشد تا با شرح و بیان بیشتری دلایل افزایش سرسام آور هزینه های تولید فیلم یا سریالی به این سبک را توضیح بدهم. البته نگارش همزمان یک سریال در حین تولید آن، امر غیر مترقبه ای نیست اگر سریالی در یک لوکیشن واحد و مجموعه صحنه هایی در یک مکان واحد ضبط و تولید شود. به عنوان مثال بسیاری از مجموعه های نود قسمتی تلویزیون یا قهوه تلخ خودمان از همین فرمول تبعیت می کنند و مانع از هزینه های کمر شکن به شیوه نامالوف و غیر اقتصادی - نظیر آنچه که شرحش رفت- شده اند. ممکن است عده ای با مثال هایی از سریال های خارجی ادعا کنند که می توان علیرغم تنوع لوکیشن به نگارش همزمان فیلمنامه اقدام نمود. در پاسخ به این دوستان باید گفت اولا"در غرب یا شرق دور معمولا" نگارش فیلمنامه به صورت تیمی انجام می شود و سرعت و اهنگ بیشتری به نگارش بخشیده می شود. بدون تردید تیم تولید لنگ فیلمنانه نخواهد ماند و فیلمنامه چندین قسمت از تولید جلوتر است. گاه بیان این مطلب که نویسندگان فیلمنامه از پایان اثر اگاه نیستند، بیشتر یک حربه تبلیغاتی برای تشدید و تحریک کنجکاوی مخاطبان و درگیر کردن آنها با مجموعه و تعامل آنان برای پیش بینی پایان داستان سریال است. ثاتیا"در ظاهر ممکن است تفاوت مکان احساس شود اما در واقع در یک استودیوی بزرگ بسیاری از صحنه ها طراحی و ساخته می شوند. ثالثا"با اقتصادی ترین کنش ممکن، برنامه ریزی تولید بصورتی کاملا" سیستماتیک و با استفاده از لحظه لحظه زمان و  مد نظر داشتن میزان دستمزد روزانه عوامل تولید و سایر هزینه های معمول انجام می شود.

...آرزو می کنم تهیه کننده قلب یخی برای حفظ وجاهت حرفه ای خود، این بار پس از اطمینان از اتمام نگارش فیلمنامه، تدابیر تازه ای برای ادامه کار بیاندیشد و به مقتصدانه ترین شکل ممکن موتور سریال را دوباره به کار اندازد.

در همین ارتباط: وطن امروز

                       ایسنا

/ 18 نظر / 6 بازدید
نمایش نظرات قبلی
محمد

اقای فروتن یه سوال دارم.چه طوریه شبکه های ماهواره ای دارن فیلم ها و سریال های موسسات رو نشون میدن تبلیغشون همش شماره تلفن از ایرانه و مسائل دیگر.شبکه ای به نام 20 که به گفته خیلی ها از ایران داره پخش میشه و همین جور یه شبکه جدید که گویا کارش فقط پخش کردن سریال هست.انگار پشت پرده خبریه بگین تا ما هم بدونیم

سعادت

آقای فروتن عزیز مثل اینکه شما یکی از طرفداران پرو پا قرص قرن 21 هستید چون هر کامنت انتقادی از این موسسه را پاسخ می دهید و مشکل را توجیح می کنید اما در مورد سایر موسسات واکنشی نشان نمی دهید .

کارشناس سینمایی

سلام. سریال قلب یخی بعنوان اولین سریال مستقل نمایش خانگی از جایگاه ویژه ای برخوردار است و تهیه کننده محترم آن نیز به نوبه خود کار ارزش مندی انجام داده است اما چنانچه این سریال فرجام اینچنینی پیدا کند قطعا برای رسانه نوپای نمایش خانگی آسیب محسوب می شود جالب است بدانیم این سریال علیرغم همزمانی با چهار سریال تلویزیون در ماه مبارک رمضان!؟ و سپس شروع قهوه تلخ ‘ مخاطبان خود را جذب کرده است بنابراین جای دارد بنا به صلاحدید از ظرفیت های موجود در اداره کل بهره مند شود.

شهرام حیدریان

استاد فروتن سلام بدلیل محدود بودن بازار تکثیر فیلم و انحصاری بودن آن توسط دو یا سه کارخانه که هر یک به خاطر مشکلات فنی با بخشی از قوا در حال تکثیر هستند و بدلیل محدودیت های ورود مواد خام جهت تولید، یک ترافیک برای تکثیر در تیراژ بالا بوجود آمد که تهیه کننده قهوه تلخ پیش دستی کرد و سهم بازار را پیش خرید نمود تا بتواند بازار خود را به هر دلیل به خطر نیاندازد و این مطلبی بود که تهیه کننده قلب یخی بخاطر آن مسابقه را واگذار کرد.

محمد

اقای فروتن یه مصاحبه کرده بودبد در مورد كاهش مخاطبان فيلم هاي خارجي در شبكه نمايش خانگي و گفته بودید دوبله فیلم های خارجی خوب است.می خواستم بگم جسارتا کدوم فیلم ها رو منظورتونه که خوب دوبله شده.مثلا موسسه ای میره فیلم گلادیاتور رو میخره و با دوبله دوباره این فیلم چنان گندی به این فیلم میزنه که ادم رغبت نمی کنه اصلا نگاش کنه.تفاوت بهرام زند و چنگیز جلیلوند در همین جا مشخص میشود.متاسفانه بعضی از موسسه ها باید ختما یک شخص خاص فیلم هاشون رو دوبله کنه.مثل قرن 21 که نقشی رو نیست که به اقای جلیلوند عطا نکرده باشه.یه علت دیگه فکر می کنم سانسورهای زیاد و دیر امدن فیلم های خارجی به بازار.الان 24 ا ماهه که پخش نشده بعد اقایون میگن استقبال نشده خوب عزیزم این قدر وقفه نیاندازید.یا فیلم های خارجی دیگه که 1 گوینده به جای 3 الی 4 تا بازیگر حرف میزنه

آرش

سلام بنظر من همون بهتر که این شخصیت و گروهش سود نکنن مردک داره تک حلقه ای میده تو بازار تازه کلی هم ادعای طلب داره تا اینها توی سینمای ما هستند همین آشه و همین کاسه

رضا

جناب فروتن عزیز با سپاس فراوان از پاسخگویی شما. در خصوص سریال قلب یخی (همچنین قهوه تلخ) لازم به ذکر است اکثر سریال های طولانی مدت و محبوب در سراسر دنیا از تعداد زیادی نویسنده و کارگردان بهره می برند و نقیصه اصلی سریال های ایرانی توزیع شده در شبکه ویدئویی و حتی بالای %90 سریال های صدا وسیما همین مساله می باشد. بطور مثال سریال لاست (گمشدگان) در صد و چهارده قسمت حدودا بیست و سه نویسنده و سیزده کارگردان داشت. نکته دیگر آنکه در کانال های ماهواره ای همیشه تعداد بینندگان، ادامه یافتن (یا نیافتن) فصول و قسمت های یک سریال را تعیین می کنند. بطور مثال کانال abc تهیه کننده سریال لاست (گمشدگان) با تیمی مشابه دست به تولید سریال فلش فوروارد زد که به دلیل کاهش بینندگان پس از پایان فصل اول ساخت سریال را متوقف کرد. با توجه به نکاتی که ذکر شد نتیجه می گیریم که مهمترین مساله در خصوص سریال قلب یخی ضعف در داستان پردازی و همچنین کارگردانی می باشد و اگر موسسه سفارش دهنده اثر بخواهد ساخت سریال را ادامه دهد باید فکری به حال جذابیت و استفاده از فیلمسازان برجسته (که در کشورمان کم نداریم) بنماید. تا کارگردان محترم مجموعه مجبور

رضا

ادامه تا کارگردان محترم مجموعه مجبور به دست زدن به حربه هایی از این قبیل نباشد.

سعادت

آقا رضا گل گفتی . نظرت کاملاَ کارشناسی بود

محمد فنونی

جناب آقای فروتن با سلام با تبریک سال جدید برای شما آرزوی موفقیت و شادکامی دارم نظرات و سیاست شما را در رابطه با نمایش خانگی ارج می نهم امید است با همکاری حضرتعالی شاهد توسعه هر چه بیشتر این امر باشیم - نمایندگی انجمن صنفی ویدئو رسانه - استان فارس - شیراز